Είναι, αναμφισβήτητα, μεγάλος πειρασμός να ασχολείσαι με εκλογικά συστήματα, ποσοστά ή αριθμό εδρών και όλα τα παρελκόμενα, σε Δημοτικά ή  Νομαρχιακά Συμβούλια. Η εξήγηση είναι απλή: όλα αυτά που έχουν σχέση με τις τοπικές εκλογές, αφορούν ένα πολλαπλάσιο αριθμό υποψηφίων από αυτούς που συμμετέχουν στις Εθνικές Εκλογές. Το θέμα, λοιπόν, είναι για «πρωτοσελίδο» και προφανώς ως τέτοιο το είδε (και ορθά έπραξε από τη μεριά του) ο Γραμματέας της ΝΔ κ. Ευαγ. Μεϊμαράκης. Άλλωστε ο ¨επικοινωνιακός αντιπερισπασμός¨ ή αντιπληροφόρηση (αγγ. disinformation ) είναι από τα σημαντικά κεφάλαια της πολιτικής και πολλοί είναι οι πιστοί του μέσα σε όλα τα κόμματα.

Ποιος να ασχοληθεί με την ευρωπαϊκή ψυχρολουσία της κυβέρνησης στο θέμα του βασικού μετόχου ή  τα καθυστερημένα καλοκαιρινά δρομολόγια και την ταλαιπωρία του πολίτη (… άτιμη καθημερινότητα! Αυτή έφαγε το ΠΑΣΟΚ μα φαίνεται θα φάει κι άλλους), ποιος θα νοιαστεί για την εθελουσία, για την ακρίβεια, για την ανεργία, για ότι στραβό συμβαίνει σ΄ αυτό το τόπο ( φωτιές, πτώσεις αεροσκαφών κλπ), όταν ανοίγει ένα θέμα για το οποίο οι μισοί τουλάχιστον Έλληνες νοιώθουν κάτι παραπάνω από ειδήμονες. Ποιος να ασχοληθεί με το αν η αποκέντρωση προχωρά, αν οι αρμοδιότητες ή οι πόροι στους ΟΤΑ πληθαίνουν ή συρρικνώνονται; Αν η διοίκηση και διαχείριση απλών θεμάτων, περνά στη Αυτοδιοίκηση, ένα επίπεδο πολύ πιο προσιτό στο πολίτη, ή μένει στη γραφειοκρατική αλλά και ύποπτη πολυπλοκότητα ή στην παραδοσιακή λειψανδρία (όταν είναι για παραγωγή έργου…) του Κεντρικού Κράτους.

                 Ο λόγος γίνεται για τη περίφημη πρόταση του 42%, που ίσως γίνει και 43% ή κάτι τέτοιο (ακρίβεια τώρα μη ζητάτε) κατά τον υπουργό Εσωτερικών. Για τους λιγότερο μυημένους, η πρόταση αυτή αφορά το ποσοστό που όταν το πάρει ή και το ξεπεράσει ένας υποψήφιος Δήμαρχος ή Νομάρχης εκλέγεται από τη πρώτη Κυριακή και δεν χρειάζονται επαναληπτικές εκλογές όπως προβλέπει το ισχύον εκλογικό σύστημα. Μην ξεχνάτε ότι σήμερα για να εκλεγεί ο Δήμαρχος ή ο Νομάρχης από τον Α΄ γύρο πρέπει ο συνδυασμός του να συγκεντρώσει το 50%+1 των ψήφων. Ο πήχης λοιπόν χαμηλώνει και ως βασικά υποστηρικτικά επιχειρήματα της αλλαγής αυτής είναι μεταξύ των άλλων: πρώτο η οικονομία για το Δημόσιο αφού δεν θα διεξαχθούν επαναληπτικές εκλογές σε πολλούς Δήμους και Νομαρχίες,  δεύτερο γιατί και ο Πρωθυπουργός βγαίνει κάποιος με αυτό το ποσοστό ( αναφέρθηκε η περίπτωση του πρώην πρωθυπουργού κ. Κώστα Σημίτη που κέρδισε τις εκλογές του 2000 με ποσοστό 41,6% ) οπότε γιατί όχι και ο Δήμαρχος και τρίτο διότι η πρόταση αυτή περί 42% αναφέρεται στο προεκλογικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας και είναι λογικό να το κάνει νόμο του Κράτους.

                 Τα παραπάνω επιχειρήματα έχουν βέβαια τον αντίλογο τους.

Για το πρώτο ερώτημα: πόσα αλήθεια εξοικονομεί το Δημόσιο αν δεν διεξαχθούν σε κάποιους Δήμους οι εκλογές; Υπάρχει μελέτη; Είναι τόσοι πολλοί οι Δήμοι και οι Νομαρχίες που  με το περίφημο 42% «ξεμπερδεύουν»; Δεν θα έχουμε τα ίδια έξοδα όταν κριθεί ένας Δήμος στη πρώτη Κυριακή αλλά η Νομαρχία τη δεύτερη Κυριακή; Σε τίποτα από τα παραπάνω δεν έχει δοθεί πειστική απάντηση, ας ελπίσουμε ότι αυτό θα συμβεί όταν θάρθει το σχετικό σχέδιο νόμου για συζήτηση στη Βουλή ( για να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα παραθέτουμε σχετικό πίνακα για την Περιφέρεια Αττικής).

Για το δεύτερο ερώτημα, είναι μάλλον λανθασμένη η εξίσωση Πρωθυπουργού με Δήμαρχο ή Νομάρχη. Η χώρα πρέπει να κυβερνηθεί και για αυτό ο εκλογικός νόμος των Βουλευτικών Εκλογών δίνει τους 151 βουλευτές με ποσοστό κοντά στο 41%, δεν σημαίνει ότι στην Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν θα πρέπει να επιδιώκουμε ώστε ο Δήμαρχος να εκλέγεται με τη μεγαλύτερη δυνατή νομιμοποιητική βάση.

Όσο για το τρίτο ερώτημα η πρόταση Μεϊμαράκη είχε ως νομιμοποιητική αναφορά το Κυβερνητικό πρόγραμμα της ΝΔ. Άραγε όλα τα αναφερόμενα στο πρόγραμμα αυτό πραγματοποιήθηκαν και μας έμεινε η υλοποίηση της πρότασης περί 42%;  Αυτό είναι το μαράζι της Αυτοδιοίκησης ή όσα αναφέραμε πιο πάνω ( πόροι, αρμοδιότητες κλπ);

Όμως ποιόν ακούσατε να σας λέει τι ακριβώς πρότεινε το κόμμα που σήμερα κυβερνά; Αντιγράφουμε λοιπόν από τον διαδικτυακό τόπο της Νέας Δημοκρατίας (www.nd.gr/progamma/index3 ) ότι:

«Αλλαγή εκλογικού νόμου για τους Ο.Τ.Α. - Εκλογή από την πρώτη Κυριακή με 42% των ψήφων. 

• Την αλλαγή του εκλογικού νόμου που αφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ώστε τα αιρετά μέλη της να εκλέγονται από την πρώτη Κυριακή με ένα σύστημα εκλογής που να εξασφαλίζει αντιπροσωπευτικό σχήμα διοίκησης, πλην όμως σταθερό και βιώσιμο, με την προϋπόθεση για τον πλειοψηφούντα συνδυασμό, τουλάχιστον 42% των ψήφων. »

Δηλαδή το προεκλογικό πρόγραμμα μιλάει ξεκάθαρα για συνδυασμό και δεν αναφέρεται σε Καποδιστριακούς ή όχι Δήμους (όπως κάποιοι βιαστικοί θεώρησαν ότι αφορά η πρόταση του 42%). Όμως, γιατί γίνονται αναφορές και από τον ίδιο τον κ. Μειμαράκη για ξεχωριστά ψηφοδέλτια Δημάρχων / Νομαρχών και υποψηφίων Δημοτικών / Νομαρχιακών Συμβούλών; Όπως φαίνεται στο παραπάνω απόσπασμα του προγράμματος μιλάμε για τον πλειοψηφούντα συνδυασμό. Δηλαδή θα υπάρχουν συνδυασμοί και  συνεπώς δεν θα έχουμε ξεχωριστά ψηφοδέλτια. Ας μην βιαστείτε να πείτε μα μια πρόταση είναι γιατί να μην αλλάξει; Η φιλοσοφία του να έχουμε ένα ψηφοδέλτιο με τον επικεφαλής του συνδυασμού και από κάτω τους υποψήφιους συμβούλους είναι εντελώς διαφορετικό από το να διαλέγω Δήμαρχο ή Νομάρχη και ξεχωριστά συμβούλους αφού είναι πολύ πιθανό να προκύπτουν Δημοτικά και Νομαρχιακά Συμβούλια με την πλειοψηφία τους να είναι αντίθετη με τις προεκλογικές δεσμεύσεις του εκλεγμένου Δήμαρχου ή Νομάρχη. Σε τέτοιες περιπτώσεις η διοίκηση του ΟΤΑ είναι μη βιώσιμη και η συγκατοίκηση προβληματική με τελικό αποδέκτη των συνεπειών του προβλήματος, εμάς τους πολίτες, που θα τύχουμε σε ακόμη πιο χαμηλή ποιότητα των υπηρεσιών. Η πρόθεση λοιπόν της Νέας Δημοκρατίας δεν έχει να κάνει , κατά τη γνώμη μας με δύο ψηφοδέλτια αλλά για ένα. Προς ενίσχυση της γνώμης αυτής παραθέτουμε την απάντηση σε σχετικό ερώτημα, του κ. Ν. Ελευθερόγλου, Δ/ντή του Γραφείου Τύπου της ΝΔ από συνέντευξη που έδωσε στον ραδιοσταθμό Flash 96,0 και στον δημοσιογράφο Σ. Μπαλλή,  πρόσφατα στις 5 Αυγούστου.

« Ν. ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΛΟΥ: ….. Λέμε, ότι 42% είναι το πλαφόν εκκίνησης. … Εμείς πιστεύουμε ότι ο Δήμαρχος πρέπει να έχει την πλειοψηφία. Αντί όμως να έχει, την απόλυτη πλειοψηφία του 60% ή τα 3\5 των εδρών, αυτό το ποσοστό μπορεί να κατέβει και να είναι ένα ποσοστό τέτοιο που να του επιτρέπει να διοικήσει το Δήμο του και από την άλλη να αφήνει και αναλογικότερη εκπροσώπηση στους συνδυασμούς. Με ένα ποσοστό γύρω στο 53% και το υπόλοιπο να μοιράζεται το 45-47% στους υπόλοιπους συνδυασμούς, νομίζω ότι είναι ένα ποσοστό που και στο Δήμαρχο επιτρέπει να διοικήσει αλλά και στην αντιπολίτευση να ασκεί με περισσότερη εκπροσώπηση την κριτική της και τις απόψεις της μέσα στο δημοτικό συμβούλιο. »   ( από τον διαδικτυακό τόπο .nd.gr )

           Είναι σίγουρο λοιπόν ότι και συνδυασμοί θα υπάρχουν τον Οκτώβρη του 2006 και το ποσοστό για την εκλογή από την πρώτη Κυριακή θα κυμαίνεται κοντά στο 42% και σχετικές αλλαγές θα γίνουν στον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων ώστε να μπορεί να διοικηθεί ένας Δήμος ή Νομαρχία. Όλα αυτά παρά τη διαφωνία των κομμάτων της αντιπολίτευσης, των ΕΝΑΕ και ΚΕΔΚΕ (  η ΚΕΔΚΕ, ήδη από το τακτικό της συνέδριο το Δεκέμβρη του 2003, τοποθετήθηκε αρνητικά, με αυξημένη μάλιστα πλειοψηφία), σ΄ ένα τέτοιο ενδεχόμενο και σε δελτίο τύπου την 1/8/2005 καταλήγει: «Έχει σημασία όμως να τονίσουμε ότι η θέση του κ. Μεϊμαράκη τίθεται χωρίς κανένα άλλο επιχείρημα, πλην μόνο της επίκλησης του προεκλογικού προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας. Είναι λοιπόν προφανές ότι το μόνο επιχείρημα που μπορεί να σταθεί είναι η εκλογική σκοπιμότητα της Νέας Δημοκρατίας.») και τέλος υπογραμμίζουμε την αντίθεση ακόμα και αυτής, της Δημάρχου Αθηναίων κας Ντόρας Μπακογιάννη η οποία αναφέρθηκε ακόμη και σε ηττοπάθεια της κυβέρνησης μπροστά στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

                 Ολοκληρώνουμε αυτή τη πρώτη προσέγγιση στο θέμα με 4 απλά ερωτήματα:

Αυτό που ενδιαφέρει τους πολίτες σε σχέση με τους ΟΤΑ είναι γιατί αρχίζει η εφαρμογή του όποιου προγράμματος του κυβερνώντος κόμματος για την Αυτοδιοίκηση από το πώς θα εκλέγονται τα στελέχη της;

Το πρόβλημα της αυτοδιοίκησης αυτή τη στιγμή και το πρόβλημα του κόσμου που βιώνει τη καθημερινότητα και τις δυσκολίες είναι το ζήτημα των πόρων, είναι το ζήτημα των αρμοδιοτήτων, είναι το ζήτημα των μέσων, του προσωπικού, της απλοποίησης των διαδικασιών, της γραφειοκρατίας, της διάχυσης των ευθυνών, σε αυτά επάνω ποια πολιτική προτείνεται;

Τα προβλήματα των Δήμων πολλαπλασιάζονται και μεγεθύνονται. Επιβαρύνονται δε από την έλλειψη αποτελεσματικής διαχείρισης  η οποία οφείλεται στην πολυαρχία και την αλληλοκάλυψη αρμοδιοτήτων. Πως θα αντιμετωπισθούν τα προβλήματα αυτά;

Οι Νομάρχες και οι Δήμαρχοι πρέπει να έχουν όσο το δυνατό πιο ισχυρή νομιμοποίηση για να μπορούν να παίρνουν και ισχυρές αποφάσεις. Όταν σε διάφορα ζητήματα χρειάζεται αυξημένη πλειοψηφία στις αποφάσεις του Δημοπτικού Συμβουλίου, πως θα παρθούν οι αποφάσεις, για να διοικηθεί ένας Δήμος;



















* Την δεύτερη Κυριακή έχασε τον Δήμο, συγκεντρώνοντας το  50%  όσο και ο «αντίπαλός» του κ. Χ. Σύρκος. Το Δημαρχιακό αξίωμα κρίθηκε για 14 ψήφους.

** Η Περιφέρεια Αττικής αποτελείται από δύο Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, 21 Δήμους,23 Κοινότητες στην Ανατολική Αττική και  10 Δήμους, 2 Κοινότητες στην Δυτική Αττική. Συνολικά 58 ΟΤΑ και η εκλογή κρίθηκε σε επαναληπτικές εκλογές σε 13 Δήμους της Ανατολικής και σε 6 Δήμους της Δυτικής Αττικής. Θυμίζουμε ότι και στη Νομαρχία Δυτικής Αττικής χρειάσθηκε και δεύτερη Κυριακή. Όπως φαίνεται στο πίνακα μόνο 6 Δήμοι θα ¨ξέφευγαν¨ από τις επαναληπτικές εκλογές σύμφωνα με τα αποτελέσματα του 2002. Και αν ισχύσει το 43% τότε και στην Νομαρχία Δυτ. Αττικής αλλά και στο Κορωπί θα είχαμε επαναληπτικές.

Βασίλης Πιστικίδης

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα

«Ανατολική Ακτή»

Οκτώβριος 2005

.